[ مقدمه ] بسم الله الرحمن الرحيم اشارتى به زمان و مكان سمنانى نيمهء دوم سدهء هفتم و نصف نخست قرن هشتم هجرى كه مؤلف اين رساله‌ها آن را درك كرده است ، چگونه زمانى بوده و چه‌سان مكانى ؟ اين سؤالى است كه در خاطر برخى از خوانندگان آثار پير بيابانكى مىگذرد و به لحاظى هم پرسشى است درخورند تأمل بر نگاشته‌هاى سمنانى ؛ چه آدمى هرچند كه سير درون كند و به سفر در اعماق قلب بپردازد و . . . باز هم نمىتواند تار عنكبوت زمان و مكان را - كه عوامل گونه‌گون زندگى ، فراگرد جان و تن او تنيده‌اند - ناديده انگارد ، خاصه آنكه چونان سمنانى حواس دل و طبقات هفتگانهء آن را دريافته باشد و تن را در خلوت‌خانه‌اى تنگ و تاريك بنشاند و دل را به راهى علوى رهايى بخشد . آرى چنين كسى نمىتواند به ظلمت‌آباد جهان خلق و ظلمت زمان و مكان شهادى ننگرد ، هرچند كه تلخيهايش را شهد گيرد و زشتيهايش را زيبا پندارد . پس چگونه زمانى بوده است زمان و مكان سمنانى ؟ اين سؤالى است كه پاسخش از بررسى نگاشته‌هاى تاريخى ، خانقاهى و حتى ديوانهاى شاعران اين دوره بدست مىآيد . و اگر نگارنده زندگى كوچيانه را بهانه آرد و خامهء لنگ و بضاعت تنك او مانع از دادن جوابى عميق گردد ، كافى است كه از زبان خامهء خود سمنانى مدد گرفته شود :